Müzik nedir?

Sesleri çeşitli usullerle düzenleme sanatıdır. Bu düzenleme melodi, armoni, polifoni gibi şekillerde olur.

Müzik duygu ve hayallerin ifade vasıtalarından biridir daha tarihin başlamadığı eski çağlarda doğmuştur. İlkel insanlar, çeşitli ayinler vesilesiyle sevinçlerini, ya da kederlerini belli etmek için müzikten faydalanmışlardır. Bu devirlerdeki müzik aletleri şüphesiz sadece el, ayak ve sesten ibaretti. Ellerini birbirine ayaklarını yere vurarak sesler çıkarırlardı.

Ses de en önemli müzik aleti yerini tutardı. Eski Mısırlılar, Çinliler, Yunanlılar ve Romalılar ‘da ise müziğin çok önemli bir yeri vardı. Öyle ki, bugün kullandığımız müzik sözü bile, Eski Yunanca'dan gelir. Onların en büyük tanrısı olan Zeus'un kızı «Mousa» (Müz) diye anılırdı. Müzik sözü bu addan geliştirilmiştir. Hıristiyanlığın çıkışından sonra kilise müziği gelişmeye başlamış, bu arada halk türkülerinde de bazı gelişmeler olmuştur.

15. ve 16. yüzyıllarda kilise müziği en gelişmiş haline ulaştı. 17. yüzyılda yeni müzik aletleri geliştirildi ve opera doğdu. Batı müziğinin klasik çağı olan 18. yüzyılda Beethoven, Mozart, Bach gibi dünyaca tanınan dev besteciler yetişti. 19. yüzyılın sonları İle 20. yüzyılda Batı müziğinde yeniden büyük gelişmeler oldu. Stravinsky, Prokofiyev gibi besteciler yetişti ve caz müziği doğdu.

Müziğin kaydedilmesi

Müziğin en önemli konularının başında bir müzik eserinin kaydedilmesi gelir. Müzik eserleri bugün nota ile kaydedilmektedir. Notanın kullanılmaya başlaması oldukça yenidir. 11. yüzyıla gelinceye kadar nota diye bir şey bilinmiyor, bazı hatırlatıcı çizgi ve İşaretlerle müzik eserlerinin kaydedilmesine çalışılıyordu. Şüphesiz ki bu, çok yetersizdi. Bu bakımdan müzik eserleri ancak duyma yoluyla, kulaktan kulağa yayılıyordu.

11. yüzyılda Guido adlı bir İtalyan Latince bir İlahinin altı mısranın ilk seslerinin ayrı tonlarda olduğuna dikkat etti. Bu ilk sesler Ut, Re, Mİ, Fa, Sol, La idi. Guido seslerin tonları akılda tutulursa, heceler başka şekilde de düzenlense seslerin unutulmayacağını düşündü. Böylece 6 ton tespit edilmiş oldu. Sonradan ut'a «do» dendi, la'dan sonra da «si» ilave edildi. Böylece, bugün de kullanılan ve 7 ana tonu içinde toplayan «gam» meydana geldi.

Notalar, porte denen 5 çizgiden meydana gelmiş satırlar üzerine yazılır. Porte çizgilerinin üstüne ve arasına nota yazılabildiği gibi, bir portenin alt ve üstüne eklenen çizgilere de yazılabilir. Her portenin başında bir işaret bulunur. «Anahtar» diye anılan bu işaret notanın perdesini göstermeye yarar. Müzikte başlıca üç çeşit anahtar, «sol», «fa», «re» anahtarları kullanılır. En çok kullanılan sol anahtarıdır. Türk müziğinde yalnız sol anahtarı kullanılır.

Porte çizgisindeki bir notanın yanına «diyez», «bemol», «natürel», «es» gibi özel işaretler konabilir. Bunlar, seslerin tonlarındaki değişiklikleri ve duraklamayı bildirir. Porte çizgisinin üzerinde dikey çizgiler görürüz. Bunlar ölçü çizgileridir. Eldeki notanın Ölçüsü anahtarın hemen yanına yazılır. Çizgiler o ölçüye göre notaları böler.

Müzikte ses ve hareket

Müziğin iki ana elemanı vardır: Ses ve hareket. Ses, titreşimler sayesinde duyulur. Eğer bir titreşim düzenliyse, müzik sesini meydana getirir. Düzensiz ise, o zaman buna gürültü deriz. Bir sesi meydana getiren çeşitli faktörler şunlardır:

Perde: Bir sesin belirli bir zaman içinde meydana getirdiği titreşim sayısıdır. Titreşim çoksa ses «yüksek perde» den (tiz), azsa «alçak perde» den (pes) olur.

Ton: Bir müzik sesi aynı zamanda bir sesin, ya da müzik aletinin niteliğidir. Bir tonun yumuşak veya sert olmasına «şiddet» denir. Tonların özellikleri de bir sesin niteliğini meydana getirir. Mesela boru'nun sesi klarnetten, obua'nın sesi keman'dan farklıdır.

Melodi (ezgi): Birbiriyle İlgili tonlar serisidir. En büyük özelliği bir müzik fikrini ifade etmesidir.

Armoni: İki veya daha fazla tonun beraber hareket etmesiyle meydana gelir. Aynı zamanda sesleri birleştiren müzik bilimidir.

Aralık: İki sesin titreşimi arasındaki orandır. Melodide olsun, armonide olsun kulaktaki müzik etkisini seslerin aralığı meydana getirir. Sesten sonra müziğin en önemli elemanı harekettir. Müzikte hareket zaman, ölçü, tempo ve ritim vasıtasıyla sağlanır. Zaman, sesin süresidir. Notaların başındaki kesirler zamanı gösterir. Ölçü porte üzerindeki çizgilerle gösterilir. Notanın başında belirtilen zaman süresine göre, notayı parçalara böler. Tempo, bir müzik eserinde müzik hareketinin hızlı, ya da yavaş olacağını belirtir. Ritim, hareketlerin düzenli aralıklarla tekrarlanması olayıdır.

Türk müziği

Batı müziğinden sonra dünyanın en yaygın müzik sistemi Türk müziğidir. Asya, Afrika ve Avrupa gibi üç kıtaya yayılan Türkler, Orta Asya'dan getirdikleri milli müziklerini buralara yaymış, Türk müziği Yakın Doğu'da İran ve Arap müziğinin yerine geçmiştir. Türk müziği eserleri daha çok ağızdan ağza, söylenerek yayılmış bu yüzden sayısız eserler kaybolmuştur. Bununla beraber Türkler'in hiç olmazsa 9 tane nota sistemi kullandığı da bilinmektedir.

Fakat bu nota sistemleriyle pek az eser kaydedilmiştir. Hemen hemen 20. yüzyılın başlarına kadar Türk müziğinin işitmekle öğrenilmesi usulü devam etmiş, genel olarak parçalar notaya alınmamıştır. 15. yüzyıldan sonra unutulan Türk müziği bilimi 20. yüzyılda yeniden canlanmıştır. Rauf Yekta, Suphi Ezgi, Salih Murat Uzdİlek, Hüseyin Sadettin Arel ve Yılmaz Öztuna gibi müzik bilginleri Türk müziğinin İlmi temellerini tespit etmişlerdir.

Çeşitli bakımlardan insanlara faydaları dokunan, huzur veren müzik, insanlar arasında ortak bir dil özelliğini taşır. Müzik yoluyla çeşitli duygular ifade edilebilir. Ancak bir müzik eserini gerektiği gibi anlayabilmek için iyi bir müzik eğitimi görmek gerekir. İlk müzik eğitimi, dinlemekle olur. İyi eserleri sabırla, dinlemek müzik eğitiminin ilk adımlarını teşkil eder. Daha sonra şarkı söylemeye çalışmak, bir saz çalmayı öğrenmek müzik eğitiminde ileriye doğru atılan adımlardır.

Günümüzde müzikten iş hayatında ve tedavide de faydalanılmaya başlanmıştır. Öte yandan marşlar milletlerin kahramanlık duygularını harekete getiren müzik eserleri olmak bakımından eskiden beri büyük önem taşır. «Mehter» diye adlandırılan Türk askeri müziğinin ise Türkler arasında olağanüstü bir önemi vardı. Bu müziği Abbasiler müzik benimsediler, Selçuklular vasıtasıyla de Osmanlılara geçti.

Türk halk müziği Milat'tan çok önceki yüzyıllardan beri var olagelmiştir. Başka milletlerin halk müziğinde olduğu gibi Türk halk müziğinde de eserler doğrudan doğruya halkın eseridir, bestekarları belli değildir. Türk' müziğinde melodi, konuya göre tayin olunur ve asıl önemli olan melodidir. Lirik bir müzik olan Türk halk müziği toplumsal özellikler taşır. Türk halk müziğine ait derlemeler ise ancak cumhuriyetin ilanından sonra başlamıştır.

Pop müzik nedir?

Türkiye'de 1945'lere dayanan bir tarihi olan pop müzik genellikle popüler müzik yerine kullanılsa da aslında popüler müziğin bir alt grubudur. Günümüzde birçok rock Hip Hop R&B ve country türlerine de dokunan pop müzik tam olarak tanımlanmakta zorluk çekilen bir kavramdır. 1980 sonrası Türkiye'de her yapılan çalışma pop olarak adlandırılmaya başlandı. Bunun sebebi pop söyleyen kişilerin Arabesk şarkılar söylemesi pop bestecisi olduğunu söyleyen kişilerin arabeskçilere şarkı vermesi sayılabilir.Bu çalışmalar Arabesk-pop müzik dediğimiz kavramı meydana getirdi.1990 sonrası bu akım yaygınlaştı. Günümüze kadar ulaştı.

Metal müzik nedir?

Metal, rock müziğin daha sert ve agresif olan türüdür. Distorsiyon (Distortion) gitarlar brutal, çığlık vokaller (scream), hızlı ritimler içerir. Bilinen en ünlü metal grupları içerisinde Black Sabbath, Iron Maiden, Helloween, Judas Priest, Manowar ve Slayer örnek gösterilebilir.

Türk sanat müziği nedir?

Türk Sanat müziği, makamlı bir müzik türüdür. Klasik anlamda Türk Sanat Müziği çeşitli İslam müziklerinin oluşturduğu zengin birikime dayanan Osmanlı müzikçilerinin ürünü olan makamsal bir müziktir.

Türk halk müziği nedir?

Türk Halk Müziği, Türk toplumunun duygu ve düşüncelerini duygulu, coşkulu ve samimi bir şekilde anlatan ezgilerdir. Sözlü ve sözsüz olmak üzere ikiye ayrılır. Sözlü halk müziğine türkü adı verilir.

Fon müziği nedir?

Fon müziği, bir sahne eseri oynanırken çalınan müziktir. Sinema ve tiyatroda, sahnede şiir ya da hikaye okunurken, görüntüyü ya da sahneyi daha etkili kılmak ya da izleyicide bir ruhsal durum uyandırmak amacıyla, görüntü ya da sahnelenen oyunla birlikte çalınan müzik, arka müziği fon müziğidir.

Barok müzik nedir?

Barok dönemde müzik kontrast (karşıtlık) kavramı içinde gelişir. Bu dönemin müzik eserlerinde aynı tınıdaki çalgılar adeta birbirleriyle savaşırcasına ve karşıtlık oluşturarak kendilerini gösterirler. Karşıtlıklar üzerine kurulan barok müzikte ritmik yapıda da büyük gelişmeler olur. Vurgular rönesans devrinden farklı olarak abartılmıştır. Bu dönemde doğan opera ve kantatlar günümüzde de olduğu gibi abartılı bir tarzda seslendirilmiştir.

Country müzik nedir?

Country, ABD'nin güneydoğusunda yaşayan beyazlara özgü müzik tarzıdır. Country tarzı, 1920'lerde ABD'nin güney eyaletlerindeki yoksul ve beyaz köylüler arasında ortaya çıktı. Country, ilk sömürgecilerin torunlarının kuşaktan kuşağa aktardıkları Wales, İskoçya ya da İrlanda'ya özgü eski halk şarkılarının ya da baladlarının Amerikan zevkine uyarlanmasıyla oluşturulmuştur. Eşlik eden başlıca çalgılar bir banjo ya da gitar, ve bir kemandı. Bu müzik, köylerin çevreleriyle iletişim olanaklarını artıran radyo sayesnde tüm güney eyaletlerinde yayıldı. Güneyli halk, country'i büyük bir ilgiyle karşıladı.

Müziğin özellikleri

Müzik temel olarak dört ana unsurdan oluşur:

1. Diklik
2. Yoğunluk
3. Süre
4. Tını

Porte nedir?

otaların üzerine yazıldığı eşit aralıklı beş çizgi ve dört aralıktan oluşan şekle porte (dizek) denir. Çizgiler aşağıdan yukarıya doğru sayılır. 16. yüzyılda İtalyan rahip Guido d'Arrezo, nota okumayı kolaylaştırmak amacıyla renkli porte çizgilerini, ayrıca bir ilahinin her bir satırının ilk hecelerinden oluşan nota isimlerini müziğe kazandırmıştır.

Nota nedir?

Seslerin yüksekliklerini (incelik ve kalınlıklarını) ve sürelerini gösteren işarete denir. Porte üzerinde her bir nota farklı yerlere (çizgi üzerine veya aralığa) ve farklı biçimlerde yazılır. Her bir nota harflerle de gösterilir.

Sol anahtarı nedir?

Portenin 2. çizgisinden başlayıp bu çizgiye adını veren ve ince sesleri göstermeye yarayan anahtardır.

Fa anahtarı nedir?

Portenin 3. ve 4. çizgilerinden başlamak üzere iki türü vardır. Kalın sesleri göstermek için kullanılır. Anahtarın iki noktası arasından geçen çizgi FA sesine aittir. Diğer notalar buna göre isimlendirilir. Piyanoda sol el eşlikleri ile kontrbas ve viyolonsel partisyonları Fa Anahtarında yazılır.

Do anahtarı nedir?

Portenin 1., 2., 3. ve 4. çizgilerinden başlayarak yazılmak üzere dört türü vardır. Anahtarın ortasındaki birleşim yerindeki çizgiye DO notası yazılır. Diğer notalar buna göre adlandırılırlar.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç